SAMPUNG MGA KADIRI

Nakatutuwang makita ang paglaki ng iyong supling, lalo na habang natututo siyang magsalita, maglakad at kumain. Araw-araw, parang may isang buslo siya ng regalo para sa amin ng tatay niya.

Habang kinakantahan ko siya ng Sampung mga Daliri, sinusubukan niyang makisabay. Kaso bulol (haha), kaya Sampung Mga Kadiri ang lumabas.

(illustrated by Hubert Fucio, Adarna House)

At dahil baliw kami ng tatay niya, gumawa kami ng kanta na angkop sa kanya—yung mga kadiri para sa kanya. Ayan, sabayan ninyo kami sa kanta:

SAMPUNG MGA KADIRI

Sampung mga kadiri

Daliring malagkit

Paang maputik

Matang mamuta

Ilong ng kalabaw

Panay ang kulangot

Lumulobo ang sipon

Amoy patis, amoy patis

Ang hinlalaki ni Botbot

Sampung mga kadiri

Ulong amoy panis

Maasim na kilikili

Makating puwet

Ilong ng kalabaw

Rainrain

All week, I’ve carried the thought of you dying,

on my shoulders

and so I bow and stoop

and drag my hands

All month, I’ve carried the thought of you dying,

in my head

and so the wind howls inside

and I growl at my loves

All year, I’ve carried the thought of you dying,

in my heart

and so sampaloc leaves fall

and I laugh a little less

All my life, I’ve carried the thought of you dying,

in my soul

and so I lead you up the hill

one rainy morning

and I love a little more.

LIVING THE QUESTIONS

"I beg you, to have patience with everything unresolved in your heart 
and to try to love the questions themselves 
as if they were locked rooms or books written in a very foreign language. 
Don’t search for the answers, 
which could not be given to you now, 
because you would not be able to live them. 
And the point is to live everything. 
Live the questions now. 
Perhaps then, someday far in the future, 
you will gradually, without even noticing it,
 live your way into the answer. "

- from Letters to a Young Poet by Rainier Maria Rilke

This got me through that difficult time in my life. I was brimming with questions that I refused to understand. I still find it hard to talk about that day, that week, that year. But every time I see my little girl, I remember Rilke and I will be forever grateful to poems and poets.

One day, I will write the story how these words kept me strong, how the full moon kept me awake, and how you--our Linnaaw, made your Nanay and Tatay so brave, so brave.

But yes, no one, absolutely no one I know is braver than you, our little spaghetti monster.



One day.

read more about the poet here

I pick my battles

I have changed. I have been puzzling over this and  these unwelcome changes. For a couple of years, I was trying to understand myself. I knew me, yes. But this new person, I have to take a step back from her and analyze how she came to be.

Yes, I love cats. For people who know me, this is my most defining trait. I take home strays, forego vacations and dates over my sick cat, collect cat stuff and feel good all day just because I watched a cat video.

Now...I still love cats. We took home two small kittens last May, their eyes still shut. But I learned to let go a bit and let other people help with the feeding so we can go out and have fun. I don’t hoard much kitty merch now. I sleep with my loves, not with the cats. Oh, I still get a kick out of kitteh vids.

Yes, I love traveling. Before, kaladkarin talaga ako. For me, new places = natural high. Bumagyo, tuloy pa rin ang gala. My eyes shine as they take in the sights, smells, and sounds.

Now, I get tired just packing our bags so I pack weeks in advance. And just before I step out of the door, something in me doesn’t want to go.

Yes, I’m a freelancer and loving it. I like that I only work when I need to, that when the cravings call, I can just up and go to have that lomi, onigiri or injeolmi. That I can bike with my family most mornings or afternoons. And that I am home when my baby is sick.

But nowadays, a thought always nags at me “Hoy, get a regular job. Time to stay in one place. Get good health benefits.” Maybe because I have a kid now. And a dream of a forest of native trees. That’s why I’m more afraid of the uncertainties freelancing brings. The “something always comes up” mantra is not enough anymore.

Yes, I enjoy seeing friends. Back then, I would seek them out, visit their homes, go out of my way to see them.

These days though, I find it hard to leave the house. Especially to go to the city. I hate crowds, I hate having to endure traffic, I hate the anxiety that grips me when I get into a cab. But I would still love to see you guys!

Yes, I’m generally a nice person. I smile a lot— so amiable and so easy to make me happy. I couldn’t say no even when in my head I'm screaming “NO!” I get flustered and couldn’t sleep when people are disappointed or mad at me.

Used to, anyway. Now, I say NO, sometimes not nicely. Without me noticing, my forehead is always creased (my little girl would mimic me, her brows together, forehead furrowed and ask “Bakit ganito ka, Nanay?”). I’ve become a brooding, irritable person, who couldn’t care less if you don’t like me.  I've grown up. I've grown old. And not the way I imagined myself to be when I was still in my teens.

Ako ay isa nang masungit na ale. 

I’m trying to understand and embrace this new person, even try to like her. See, she’s assertive now! She knows her priorities, what’s really important. She recognizes her fears and tries to face them bravely, even if on the other side, she’s fighting with herself.

Happy Nanay Araw-Araw (Para Kay Linnaaw)

Masaya ka ba, Nanay?

Maliban sa kaliwa’t kanan na mga BAKIT, madalas mong tanungin sakin kung masaya ako. Malimit, natitigilan ako at ngiti nalang ang naisasagot sa iyo. 

Napakakumplikado kasi ng tanong mo anak at ayaw kong magsinungaling sa iyo (halimbawa, habang di pa rin ipinapatupad ang RH Law, maraming nabibiktima ng karahasan, at patuloy na kinakalbo ang mga bundok, parang di lubusan ang aking kasiyahan).

Ang galing pa ng timing mo, tatanungin mo ako nito kapag nagmamadali tayo at hinahanap ko ang susi ko. O di kaya ay pagod.  O habang pinagsasabihan kita kasi may ginawa ka na kabilinbilinan kong huwag gawin dahil ikapapahamak mo.

Hay.

Paano ba? Ang scripted na sagot  ko ay “Basta kasama kita, anak, masaya ako.” Totoo ito. Pero ako ay tao rin na nalulungkot, nagagalit at nangangailangan ng “peys” (ang bigkas mo sa “space”). Nakikita mo ang mga mukha na ito dahil palagi kitang kasama. Kaya nga siguro tinatanong mo ako kasi kapag naiinis, natataranta— nabubura ang ngiti sa mga mata at sa labi ko. Na hinahanap-hanap mo.

Parang imposible naman maging masaya palagi. Pero sigurado ako, araw-araw, hindi man bawat sandali, napapangiti at napapahagalpak kami ng tatay mo dahil sa galak. Dahil sa iyo. 

Alam kong may mga araw na pakiramdam ko, sana laro-lang lang lahat. Bahay-bahayan lang, kunwari  isa akong bata, ikaw ay manyika. At puwede akong tumigil nalang basta, anumang oras. 

Pero anak, mas madaming araw na gusto kong maglaro habang panahon, kasama ka.

Pag tahimik ang isip ko at pinagmamasdan kita, tinitimbang kung gaano kita kamahal, kung gaano kalaki ang bahagi mo sa puso ko, hindi ako makahinga. Dahil ikaw ang aking mundo, ang aking kalawakan. 

Hindi ko alam kung ako ay mabuting nanay. Maagang pumanaw ang ina ko (limang taon lang ako noon, wala nang maalala ngayon maging boses niya). Bagama’t wala siya para magturo sa akin kung paano ang pag-aruga sa iyo, marami naman ang nagpakita sa aking kung paano magmahal. Pagmamahal na ipinadama sakin sa iba’t ibang paraan.

Ang mga awit at mga kuwento nina lolalola Patring at Udin.

Ang mga sakripisyo ng lolo Pery mo para mapabuti ang buhay naming magkakapatid, at lumaki kaming may sariling isip at kayang alagaan ang sarili.

Ang pag-intindi at  suporta ng lola Del mo (wala ring kapantay ang macaroni salad, maja blanca at spaghetti niya!)

Ang mga mapagpalayang usapan namin ng tito Jong mo.

Ang mga biro ng tito Bong mo (Siya rin ang pinakabilib sakin. Hehe).

Ang mga byahe namin ng tita Ning mo at walang puknat na pagtatanggol niya sa akin.

Ang pagturo ni tito Nino mo sa akin na magbisikleta, maghanap ng gagamba at umakyat sa mga puno.
Ang mga yakap at halik ng mga pinsan mo na sina Kuya Jj, Ate Rein, Kuya Tet, Kuya Gab, Kuya Eytan, at Kuya Migo.

Ang pamilya nina Ate Anabelle, Tita Espie at Tita Marits, para sa pagpapakita sakin kung ano ang dapat laman ng isang tahanan—halakhak, diskusyon at mga pusa!

Ang mga kaibigan ko, na nagpapaalala sa akin na makulay ang mundo at kay dami pang kakaibang karanasan na naghihintay sa atin.

Ang mga kamag-anak na laging nakakaalala at tagapag-alaga ng mga alalala ng aking kabataan.

Ang aking mga guro na nagpakita sa akin ng salamangka ng mga salita, ng kapangyarihan ng mga libro. 
Ang mga naging estudyante ko na nagpakita sa akin ng galak ng laro at nagturo sakin kung paano maging mas mahinahon.

Ang mga paborito kong manunulat na nagluwal ng mga kwentong nagpayabong sa aking kamalayan.
Ang mga lambing (at cariño brutal) nina Rainrain, Pirtik at Sibo. Pati na rin nina Yoda, Yuki, Bibimbap, Putot, at Twin.

At ang aking Irog, na ang tingin sa akin ay isang diyosa. Haha. Na laging pinapauna ako sa mga bagong aklat, nagpapatawa sa akin, ipinagluluto ako at kadugtungan ko sa mga kantang gawa-gawa.

Ang pagmamahal na ito ay baon ko araw-araw.  Sana maipadama ko ito sa iyo bawat minuto ng buhay mo.